Afkomst zegt iets over waar je wilt en je familie vandaan komen. Het gaat over de plek waar je bent opgegroeid, de taal die je thuis hoorde en de verhalen die je meekreeg. Voor de meeste mensen voelt herkomst als iets vanzelfsprekends. Maar voor wie met meerdere culturen is opgegroeid, is het een vraag die steeds terugkeert. Wie ben ik? En waar hoor ik bij?
Opgegroeid tussen twee werelden
Veel mensen in Nederland hebben wortels in een ander land. Ze zijn hier geboren of opgegroeid, maar hun familie komt van elders. Die combinatie van culturen geeft een bijzondere kijk op de wereld. Je spreekt misschien meerdere talen. Je eet thuis ander eten dan op school. Je kent tradities die je vrienden niet kennen. Dat kan soms verwarrend zijn, maar het is ook een rijkdom. Je hebt namelijk toegang tot meer dan één manier om de wereld te begrijpen. Journalist Nasrah Habiballah is daar een goed voorbeeld van. Ze groeide op in Zierikzee, een klein stadje in Zeeland. Haar roots zijn Palestijns. Die combinatie van een Nederlandse opvoeding en een Arabische achtergrond gaf haar unieke kennis van taal, cultuur en verhoudingen in het Midden-Oosten. Die kennis gebruikt ze nu als NOS-correspondent in Israël en de Palestijnse gebieden.
Wanneer je roots worden bevraagd
Mensen met een biculturele achtergrond krijgen regelmatig vragen over hun komaf. “Waar kom je echt vandaan?” is een vraag die velen van hen kennen. Die vraag kan onschuldig bedoeld zijn, maar voelt soms als een aanval op wie je bent. Alsof je nooit helemaal bij Nederland hoort, ook al ben je hier geboren. Nasrah Habiballah ervaart dit ook in haar werk. Omdat ze Palestijns is, stellen mensen haar geloofwaardigheid als journalist ter discussie. Kan ze wel neutraal verslag doen over het conflict in Gaza? Ze wijst erop dat journalisten met een andere achtergrond zelden dezelfde vraag krijgen. Er worden met twee maten gemeten, zegt ze. Haar oorsprong wordt gezien als een probleem, terwijl het haar juist helpt om de situatie beter te begrijpen en te duiden.
Afkomst als kracht in plaats van last
De plek waar je vandaan komt, hoeft geen last te zijn. Het kan je juist sterker maken. Mensen die zijn opgegroeid met meerdere culturen leren al vroeg om te schakelen. Ze begrijpen hoe het is om ergens niet helemaal bij te horen, en ze ontwikkelen daardoor vaak veel begrip voor anderen. Die vaardigheid is waardevol, op de werkvloer, in de samenleving en in de journalistiek. Nasrah Habiballah zegt zelf dat ze dacht de perfecte achtergrond te hebben voor haar werk als correspondent. Ze spreekt Arabisch, ze kent de cultuur en ze begrijpt de gevoelens van mensen in het gebied. Die combinatie maakt haar verslaggeving rijker en diepgaander dan die van iemand die dit allemaal van buitenaf bekijkt. Haar geboortegrond en haar familiegeschiedenis zijn geen ruis, maar een bron van kennis.
Identiteit is meer dan één ding
Wie je bent, is nooit één ding. Identiteit bestaat uit vele lagen: de plek waar je bent opgegroeid, de mensen om je heen, je taal, je ervaringen en ook je familiegeschiedenis. Al die lagen samen maken jou tot wie je bent. Je herkomst is één van die lagen, en een belangrijke. Maar het bepaalt niet alles. Iemand die in Zeeland opgroeit met Palestijnse ouders is niet minder Nederlands, en niet minder Palestijns. Het zijn geen tegenstellingen, maar aanvullingen op elkaar. In Nederland wonen mensen met roots uit tientallen landen. Die verscheidenheid maakt de samenleving kleurrijker en rijker aan perspectieven. Herkomst verbindt mensen met hun verleden, maar het sluit hen niet op in dat verleden. Het is een vertrekpunt, geen eindpunt.
Veelgestelde vragen over afkomst
Heeft iemands afkomst invloed op hoe eerlijk iemand verslag kan doen?
De achtergrond van een journalist heeft niet automatisch invloed op de kwaliteit of eerlijkheid van verslaggeving. Wat telt is of iemand feiten goed controleert en meerdere kanten belicht. Kennis van een cultuur of taal kan de verslaggeving juist verbeteren.
Waarom voelen mensen met meerdere culturen zich soms tussen twee werelden?
Mensen die zijn opgegroeid met twee of meer culturen herkennen gewoonten, waarden en normen uit verschillende werelden. Soms sluiten die niet naadloos op elkaar aan. Dat kan zorgen voor een gevoel van “nergens helemaal bij horen”, maar ook voor een breed begrip van verschillende leefwijzen.
Mag je vragen waar iemand vandaan komt?
Die vraag is op zichzelf niet verboden, maar de toon en de context maken veel uit. Als iemand zichtbaar anders is en die vraag steeds opnieuw krijgt, kan het voelen alsof hun plek in de samenleving ter discussie staat. Bewustzijn van die gevoeligheid helpt bij respectvol contact.
Hoe beïnvloedt je familiegeschiedenis je gevoel van identiteit?
De familiegeschiedenis geeft mensen een gevoel van waar ze vandaan komen. Verhalen over het land van herkomst, tradities en gebeurtenissen uit het verleden geven context aan wie je bent. Dat verleden vormt mee hoe iemand zichzelf ziet, ook als diegene er zelf nooit heeft gewoond.
Geef een reactie